HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU TẠI CHỖ TRƯỚC NGÀY 01/07/2025

CỤC HẢI QUAN HƯỚNG DẪN XỬ LÝ HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU TẠI CHỖ TRƯỚC NGÀY 01/7/2025

Ngày 06/8/2026, Cục Hải quan ban hành Công văn số 19956/CHQ-GSQL hướng dẫn về việc xử lý đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ được thực hiện trước ngày 01/7/2025.

Công văn tập trung làm rõ hai vấn đề: (i) việc xác định “thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam”; và (ii) cơ sở thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ trước và sau ngày 01/7/2025.

Đồng thời, đối với các giao dịch xuất nhập khẩu tại chỗ đã phát sinh trước ngày 01/7/2025 và đã hoàn thành thủ tục hải quan theo quy định, Cục Hải quan nêu rõ cơ quan thuế có thể căn cứ vào các tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ đã hoàn thành thủ tục hải quan để xem xét, thực hiện thủ tục hành chính về thuế theo quy định của pháp luật về thuế.

1. Chưa có quy định riêng về cơ quan có thẩm quyền xác định “thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam”

Theo Cục Hải quan, khái niệm “thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam” được quy định tại Luật Quản lý ngoại thương, Nghị định số 90/2007/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Tuy nhiên, các quy định này không quy định cụ thể cơ quan có thẩm quyền, hồ sơ và trình tự, thủ tục để xác định một thương nhân nước ngoài có thuộc trường hợp “không có hiện diện tại Việt Nam” hay không. Đồng thời, Luật Hải quan và các văn bản hướng dẫn thi hành cũng không giải thích khái niệm “tổ chức, cá nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam”.

Trước đó, tại Công văn số 399/XNK-THCS ngày 22/7/2024, Cục Xuất nhập khẩu – Bộ Công Thương đã có ý kiến rằng khái niệm “thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam” theo Luật Quản lý ngoại thương và Nghị định 90/2007/NĐ-CP chỉ áp dụng trong trường hợp cần xác định quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu của đối tượng này và không áp dụng cho mục đích khác.

Do đó, không nên sử dụng riêng tiêu chí “thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam” để kết luận về nghĩa vụ thuế hoặc điều kiện thực hiện một giao dịch xuất nhập khẩu tại chỗ nếu không có quy định pháp luật tương ứng.

2. Hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ trước ngày 01/7/2025 được xử lý theo quy định tại thời điểm đăng ký tờ khai

Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ trước ngày 01/7/2025, Cục Hải quan xác định cơ quan hải quan thực hiện thủ tục theo các quy định có hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai, bao gồm:

• Điều 35 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP;
• Điều 86 Thông tư số 38/2015/TT-BTC;
• Thông tư số 39/2018/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Thông tư 38/2015/TT-BTC;
• Các quy định sửa đổi, bổ sung có liên quan.

Theo đó, đối với các tờ khai xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ đã đăng ký trước ngày 01/7/2025 và đã hoàn thành thủ tục hải quan, việc xử lý được thực hiện theo quy định về hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý đối với doanh nghiệp đang rà soát hồ sơ thuế liên quan đến các giao dịch xuất nhập khẩu tại chỗ phát sinh trong các năm trước ngày 01/7/2025.

3. Từ ngày 01/7/2025, Điều 47a Luật Hải quan quy định về hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ

Từ ngày 01/7/2025, Điều 47a Luật Hải quan được bổ sung theo Luật số 90/2025/QH15, quy định về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ. Theo đó, hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ là hàng hóa được giao, nhận tại Việt Nam theo chỉ định của thương nhân nước ngoài theo hợp đồng mua bán, gia công, thuê, mượn giữa các doanh nghiệp Việt Nam với thương nhân nước ngoài; hàng hóa phải làm thủ tục hải quan và chịu sự kiểm tra, giám sát hải quan.

Công văn 19956/CHQ-GSQL đồng thời nêu rõ rằng quy định mới tại Điều 47a đã tháo gỡ vướng mắc liên quan đến hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ và không yêu cầu phải xác định thương nhân nước ngoài có hay không có hiện diện tại Việt Nam để thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ.

4. Cơ sở để cơ quan thuế xem xét thủ tục hành chính về thuế

Đây là nội dung đáng chú ý đối với các doanh nghiệp có giao dịch xuất nhập khẩu tại chỗ phát sinh trước ngày 01/7/2025.

Cục Hải quan nêu rõ rằng đối với các tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ trước ngày 01/7/2025 đã thực hiện thủ tục hải quan theo quy định, đề nghị Cục Thuế căn cứ các tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ đã hoàn thành thủ tục hải quan để xem xét, thực hiện thủ tục hành chính thuế theo quy định của pháp luật về thuế.

Như vậy, việc tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ đã được đăng ký và hoàn thành thủ tục hải quan theo quy định tại thời điểm phát sinh là cơ sở quan trọng để cơ quan thuế xem xét các thủ tục hành chính về thuế liên quan.

Ngày 15/09/2026, Cục Thuế ban hành Công văn số 6825/CT-QLNT gửi Thuế các tỉnh, thành phố về việc xử lý vướng mắc liên quan đến xác định thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam. Theo đó, Cục Thuế đề nghị các đơn vị căn cứ ý kiến của Cục Hải quan tại Công văn số 19956/CHQ-GSQL ngày 06/08/2026, đồng thời căn cứ quy định pháp luật về thuế giá trị gia tăng và tình hình thực tế để xử lý các vướng mắc của người nộp thuế theo quy định và thẩm quyền.

Kết luận

Công văn số 19956/CHQ-GSQL ngày 06/8/2026 là hướng dẫn đáng lưu ý đối với các doanh nghiệp có giao dịch xuất nhập khẩu tại chỗ phát sinh trước ngày 01/7/2025.

Theo hướng dẫn của Cục Hải quan:

(1) Không có quy định riêng về cơ quan, hồ sơ và trình tự xác định “thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam” để phục vụ mục đích khác ngoài việc xác định quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu;

(2) Đối với các tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ đăng ký trước ngày 01/7/2025 và đã hoàn thành thủ tục hải quan, việc xử lý được xem xét theo quy định áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai;

(3) Cơ quan thuế được đề nghị căn cứ các tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ đã hoàn thành thủ tục hải quan để xem xét, thực hiện thủ tục hành chính về thuế theo pháp luật thuế.