CẬP NHẬT MỨC LƯƠNG TỐI THIỂU VÙNG VÀ MỨC ĐÓNG BHXH, BHTN, BHYT NĂM 2027
Ngày 02/11/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 399/2026/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, có hiệu lực từ ngày 01/01/2027.
Theo đó, mức lương tối thiểu tháng và mức lương tối thiểu giờ được điều chỉnh tăng tại cả 04 vùng. Việc điều chỉnh này không chỉ ảnh hưởng đến chính sách tiền lương mà còn là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp rà soát tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và các nghĩa vụ liên quan đến người lao động.
Dưới đây là những nội dung doanh nghiệp cần lưu ý khi chuẩn bị áp dụng quy định mới từ năm 2027.
1. Mức lương tối thiểu vùng áp dụng từ ngày 01/01/2027
Theo Nghị định số 399/2026/NĐ-CP, mức lương tối thiểu tháng và mức lương tối thiểu giờ được quy định như sau:
| Vùng | Lương tối thiểu tháng (đồng/tháng) | Lương tối thiểu giờ (đồng/giờ) | Mức tăng tháng so với năm 2026 |
|---|---|---|---|
| Vùng I | 5.700.000 | 27.400 | 390.000 |
| Vùng II | 5.080.000 | 24.400 | 350.000 |
| Vùng III | 4.450.000 | 21.400 | 310.000 |
| Vùng IV | 4.040.000 | 19.400 | 340.000 |
Lưu ý: Mức lương tối thiểu được áp dụng theo địa bàn hoạt động của người sử dụng lao động. Trường hợp doanh nghiệp có nhiều chi nhánh hoạt động tại các địa bàn có mức lương tối thiểu khác nhau thì từng đơn vị, chi nhánh áp dụng mức lương tương ứng với địa bàn hoạt động.
2. Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, BHTN năm 2027
Việc điều chỉnh lương tối thiểu vùng là cơ sở để doanh nghiệp rà soát mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động và tiền lương làm căn cứ đóng các loại bảo hiểm bắt buộc.
2.1. Mức lương tối thiểu và tối đa làm căn cứ đóng BHXH, BHTN
| Vùng | Mức lương tối thiểu vùng (đồng/tháng) | Mức tối đa đóng BHXH năm 2027 | Mức tối đa đóng BHTN năm 2027 |
|---|---|---|---|
| Vùng I | 5.700.000 | 20 lần mức lương cơ sở đang áp dụng là 2.530.000 đồng (áp dụng từ ngày 01/07/2026) theo nghị định 161/2026/NĐ-CP | 114.000.000 |
| Vùng II | 5.080.000 | 101.600.000 | |
| Vùng III | 4.450.000 | 89.000.000 | |
| Vùng IV | 4.040.000 | 80.800.000 |
Lưu ý:
- Đối với BHXH bắt buộc: Mức tiền lương làm căn cứ đóng thấp nhất bằng mức lương tối thiểu vùng và cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở đang áp dụng.
- Đối với BHTN: Mức tiền lương tháng làm căn cứ đóng tối đa bằng 20 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng.
Do đó, doanh nghiệp cần phân biệt mức trần đóng BHXH và mức trần đóng BHTN để xác định chính xác nghĩa vụ đóng bảo hiểm hàng tháng.
2.2. Tỷ lệ đóng BHXH, BHTN, BHYT năm 2027
Theo quy định hiện hành, tỷ lệ đóng các loại bảo hiểm bắt buộc được xác định như sau:
a) Đối với người lao động Việt Nam
| Khoản đóng | Người lao động | Người sử dụng lao động |
|---|---|---|
| BHXH – Hưu trí và tử tuất | 8% | 14% |
| BHXH – Ốm đau và thai sản | - | 3% |
| BHXH – Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp | - | 0,5%* |
| BHTN | 1% | 1% |
| BHYT | 1,5% | 3% |
| Tổng cộng | 10,5% | 21,5% |
| Tổng tỷ lệ đóng | 32% |
Lưu ý: Mức đóng 0,5% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp là mức đóng thông thường; doanh nghiệp thuộc trường hợp đủ điều kiện được áp dụng mức đóng thấp hơn theo quy định.
b) Đối với người lao động nước ngoài
Người lao động nước ngoài thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và BHYT theo quy định, nhưng không thuộc đối tượng tham gia BHTN.
| Khoản đóng | Người lao động nước ngoài | Người sử dụng lao động |
|---|---|---|
| BHXH – Hưu trí và tử tuất | 8% | 14% |
| BHXH – Ốm đau và thai sản | - | 3% |
| BHXH – Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp | - | 0,5%* |
| BHTN | Không áp dụng | Không áp dụng |
| BHYT | 1,5% | 3% |
| Tổng cộng | 9,5% | 20,5% |
| Tổng tỷ lệ đóng | 30% |
Lưu ý: Tỷ lệ trên áp dụng đối với người lao động nước ngoài thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, BHYT và không thuộc trường hợp được miễn hoặc không phải tham gia theo quy định pháp luật.
c) Đối với chủ hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương
Đối với các đối tượng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và BHYT theo quy định, mức đóng được xác định như sau:
| Khoản đóng | Tỷ lệ |
|---|---|
| Quỹ hưu trí và tử tuất | 22% |
| Quỹ ốm đau và thai sản | 3% |
| BHYT | 4,5% |
| Tổng cộng | 29,5% |
Mức đóng được tính trên tiền lương cơ sở đang áp dụng.
3. Các khoản phụ cấp, chế độ và phúc lợi không tính đóng BHXH năm 2027
Theo quy định về tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc và hướng dẫn tại Công văn số 1198/CTL&BHXH-BHXH ngày 05/09/2025, các khoản chế độ và phúc lợi khác được ghi thành mục riêng trong hợp đồng lao động, không mang bản chất tiền lương và không thuộc các khoản phải tính đóng BHXH, có thể bao gồm:
- Tiền thưởng phụ cấp chuyên cần căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc của người lao động.
- Tiền thưởng sáng kiến.
- Tiền ăn giữa ca.
- Hỗ trợ xăng xe.
- Hỗ trợ điện thoại.
- Hỗ trợ đi lại.
- Hỗ trợ tiền nhà ở.
- Hỗ trợ tiền giữ trẻ.
- Hỗ trợ nuôi con nhỏ.
- Hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết.
- Hỗ trợ khi người lao động có người thân kết hôn.
- Hỗ trợ khi người lao động có sinh nhật.
- Trợ cấp cho người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn khi bị tai nạn lao động.
- Trợ cấp cho người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn khi bị bệnh nghề nghiệp.
Lưu ý quan trọng đối với doanh nghiệp:
Không phải cứ ghi tên một khoản chi là phụ cấp hoặc hỗ trợ thì đương nhiên được loại trừ khỏi tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
Doanh nghiệp cần lưu ý:
- Các khoản chế độ, phúc lợi phải được quy định rõ ràng và tách riêng trong hợp đồng lao động hoặc văn bản liên quan.
- Cần xác định đúng bản chất khoản chi, mục đích hỗ trợ và điều kiện hưởng của người lao động.
- Không nên sử dụng các khoản hỗ trợ mang tính chất tiền lương cố định, trả thường xuyên và ổn định để thay thế các khoản tiền lương, phụ cấp lương thuộc diện đóng BHXH.
- Cần bảo đảm hồ sơ, quy chế và chứng từ chi trả phù hợp với thực tế phát sinh.
Trường hợp doanh nghiệp phân loại không đúng bản chất khoản chi hoặc không có hồ sơ chứng minh phù hợp, doanh nghiệp có thể đối mặt với rủi ro bị cơ quan BHXH yêu cầu điều chỉnh tiền lương làm căn cứ đóng và truy đóng các khoản bảo hiểm theo quy định.
4. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước ngày 01/01/2027?
Để hạn chế rủi ro và bảo đảm tuân thủ quy định mới, doanh nghiệp nên chủ động thực hiện các công việc sau:
1. Rà soát hợp đồng lao động: Kiểm tra mức lương theo công việc hoặc chức danh của người lao động, bảo đảm không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng mới.
2. Kiểm tra thang lương, bảng lương: Điều chỉnh các mức lương có liên quan để phù hợp với mức lương tối thiểu áp dụng từ ngày 01/01/2027.
3. Rà soát tiền lương đóng bảo hiểm: Kiểm tra các khoản lương, phụ cấp và khoản bổ sung khác để xác định chính xác tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, BHTN và BHYT.
4. Kiểm tra tỷ lệ và mức đóng bảo hiểm: Cập nhật mức đóng, mức trần và mức sàn tương ứng với từng đối tượng lao động, bao gồm lao động Việt Nam và lao động nước ngoài.
5. Rà soát quy chế lương, thưởng và phúc lợi: Phân loại rõ các khoản thu nhập tính đóng và không tính đóng BHXH, bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật.